افسردگی فصلی چیست؟ و چگونه اختلال افسردگی فصلی را درمان کنیم؟

افسردگی فصلی

افسردگی فصلی یا seasonal depression یکی از انواع اختلالات خلقی است که فرد مبتلا در بیشتر روزهای سال از سلامت روان طبیعی برخوردار است اما در یک دوره زمانی مشخص به ویژه در روز‌های تاریک و کوتاه پاییز و زمستان علائم اختلال افسردگی را تجربه می‌کند.

با اینکه علایم  بعد از اتمام آن دوره زمانی، از بین می رود و شخص بهبود می یابد، اما می تواند تأثیر جدی بر احساس و عملکرد فرد داشته باشد. افسردگی فرد مبتلا تقریباً هر سال در همان زمان شروع می شود و پایان می یابد. در اغلب افراد علائم  از پاییز شروع می شود و تا ماه های زمستان ادامه دارد اما در موارد نادری نیز افراد در بهار یا اوایل تابستان علایم افسردگی را تجربه می کنند.

احتمالا شما نیز تجربه کرده‌اید که در روزهای ابری و بارانی احساس غم و خستگی در شما بیشتر می شود در حالی که در روزهای آفتابی پرانرژی و با نشاط هستید.

علایم و نشانه ها:

رایج ترین علامت افسردگی فصلی مشکلات خواب و اشتها است.این اختلال در زمستان اغلب موجب خواب زیاد یا مشکل در بیدار شدن از خواب صبح و افزایش اشتها و افزایش تمایل به مصرف کربوهیدرات است که در نهایت موجب افزایش وزن می شود.

اما افرادی که افسردگی فصلی را در بهار و تابستان تجربه می‌کنند ممکن است علائمی مانند بی‌خوابی، کاهش اشتها و کاهش وزن و یا اضطراب (به جای غم ) را نشان دهند.

سایر علایم عبارت اند از :

• احساس ناامیدی و بی ارزشی
• افکار خودکشی
• از بین رفتن علاقه به فعالیت ها
• کناره گیری از تعاملات اجتماعی
• مشکل در تمرکز و تصمیم گیری
• کاهش میل جنسی
• کمبود انرژی
• تحریک پذیری
• مشکلات بین فردی (به ویژه حساسیت به عدم پذیرش

زمانی می توان گفت فردی به اختلال افسردگی فصلی مبتلاست که این علایم را حداقل دو دوره در زمان مشخص تجربه کند و در سایر اوقات سال علامتی از افسردگی در فرد وجود نداشته باشد.

علل اختلال افسردگی فصلی:

پژوهش ها نشان می دهند که اختلال افسردگی فصلی، ناشی از اختلال در ریتم شبانه روزی بدن است. نور خورشید که از طریق چشم وارد می شود، بر این ریتم تأثیر می گذارد. وقتی هوا تاریک می شود، غده صنوبری ماده ای به نام ملاتونین تولید می کند که مسئول خواب آلودگی است. ورود نور صبحگاه به چشم، تولید ملاتونین را متوقف می کند. بنابراین ترشح بیشتر ملاتونین در روزهای تاریک زمستان می تواند یکی از عوامل افسردگی فصلی باشد.

همچنین شواهدی وجود دارد که افسردگی فصلی را ناشی از کاهش انتقال دهنده عصبی سروتونین در مغز افراد می داند. این کاهش تولید سروتونین می تواند مسئول بسیاری از علائم این اختلال، مانند غمگینی و تمایل به مصرف کربوهیدرات باشد.

قرار گرفتن ناکافی در معرض نور خورشید با مقادیر کم ملاتونین و سروتونین، ولع مصرف کربوهیدرات، افزایش وزن و اختلال خواب همراه است.

درمان اختلال افسردگی فصلی:

درمان این اختلال  شامل نور درمانی (فتوتراپی) ، داروها و روان درمانی است.

نوردرمانی با استفاده از دستگاهی که نور سفید و روشن می دهد بهترین روش درمانی برای این اختلال است.